Anasayfa / Köşe Yazıları / Kemalettin BULAMACI / Soru cevaplarla “tek telekom, turk telekom” marka birleştirme operasyonu

Soru cevaplarla “tek telekom, turk telekom” marka birleştirme operasyonu

26 Ocak Salı günü, Türk Telekom, %100’üne sahip olduğu, mobil operatör Avea ve perakende internet satıcısı ve Tivibu TV platformu hizmetleri sağlayacısı TTNET’in markalarını ortadan kaldırdı.

Türk Telekom, kendi sunduğu ve iştiraklerinin sunduğu hizmetlerin tümünde Türk Telekom markasını kullanmaya başlıyor. Mobilde, sabit telefonda, internette, TV’de Türk Telekom markası kullanılacak. TTNET AŞ ve AVEA AŞ, hizmetlerine eskisi gibi devam edecek. Şuan sunmuş olduğu hizmetlerin tümünü sunmaya devam edecek. Tek bir farkla… Artık kendi markaları yok. Sadece Türk Telekom markası var.

Olay çok ama çok basit.

Buna rağmen, ne gazetecisi, ne telekom sektörü uzmanı, sanırım Türk Telekom, Avea ve TTNET çalışanları da dahil, konuyu tam olarak idrak edememiş.
Gazetelerde yazılanlara, internette dolaşan bilgilere, yorumlara, sosyal ağlardaki paylaşımlara bakıyorum. Herkes konuyu farklı şekilde anlamış.

http://btdunyasi.net/turk-telekom-grubu-avea-markasini-telefondan-sildi/

Anlayamamışlar için konuyu sizlere soru cevaplarla anlatayım…

Avea, Türk Telekom ve TTNET ilişkisi, yaptıkları işler

1- Türk Telekom, nedir?

Türk Telekom, Türkiye’nin tek Evrensel Hizmet Sağlayıcısı olan şirkettir. Anayasamızda da belirtildiği üzere herkesin haberleşme özgürlüğü vardır. Devletimiz de herkese, Birleşmiş Milletler kriterleri doğrultusunda  haberleşme olanağı sunmak zorundadır. Ancak, ticari şirketler karlı görmedikleri yerlere yatırım yapmazlar.
Devletin halkına haberleşme hizmeti götürme yükümlülüğü varken, şirketler “Ben o bölgeye neden hizmet götüreyim? Zarar edeceğim yere neden hizmet vereyim” demek lüksüne sahiptir. Bu konuda, tüm dünyada olduğu gibi, Türkiye’de de devlet bir Evrensel Hizmet Yükümlüsü şirket belirler. Bu şirket heryere, kar/zarar ayırımı yapmaksınız hizmet götürmek zorundadır. Şirketin bu hizmetleri götürürken karşılaştığı zarar da Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı kontrolünde kurulmuş olan Evrensel Hizmet Fonu’ndan karşılanır.

Bu kadar geniş bir coğrafyaya hizmet vermek zorunda olan şirket, Türkiye’nin her köşesine ulaşan bir altyapıya sahiptir.

2004 yılında, telekom sektöründeki liberalleşme sonrasında, Türk Telekom sahip olduğu altyapıyı, toptan olarak, bu hizmeti Türk Telekom’dan satın alıp, vatandaşa perakende satmak isteyen Tüm Internet Servis Sağlayıcı ve Uzun Mesefa Telefon Hizmet sağlayıcılara açmak, toptan olarak Internet, Telefon, ADSL, Fiber Internet hizmeti satmak zorundadır.

Türk Telekom’un, Evrensel Hizmet Sağlayıcı olarak, Türkiye’deki her haneye, her işletmeye sabit telefon hattı çekme zorunluluğu vardır. “Orası çok uzak, tek bir telefon hattı için oraya santral mi kurulur?” gibi mazaretleri yoktur, olamaz.
Vatandaş, Türk Telekom’un evine, işyerine ulaştırmış olduğu sabit telefon hattını kullanarak istediği telekom işletmecisinden hizmet alabilir. Bununla ilgili hususlar da Sabit Numara Taşınabilirliği ile düzenlenmiştir.

Evinize telekom altyapısını, sabit hattı Türk Telekom çeker, ama siz isterseniz Millenicom’dan, Turk.Net’ten vs. vs. Türk Telekom’un çekmiş olduğu hat üzerinden hizmet alırsınız.
Telefon hatları üzeriden sunulan ADSL, yani sabit genişbant hizmetini de dilediğiniz işletmeciden satın alabilirsiniz.
Burası önemli

Türk Telekom, toptan olarak sattığı hizmetlerden, sabit ses hizmetini de perakende olarak vatandaşa satar.

TTNET AŞ

TTNET, tamamının Türk Telekom’a ait olduğu bir şirkettir.
Gündemde isimleri çok geçtiği için şu örnekle anlatayım… Türk Telekom’u Koç Holding olarak düşünün, TTNET’i de ne bileyim, Arçelik, Tofaş, Tüpraş gibi.

TTNET, Türkiye’de internet hizmetleri sunan bir Internet Servis Sağlayıcısıdır. TTNET, Turk.net, Millenicom, Vodafone Alternatif Telekom Hizmetleri (VodafoneNet), Turkcell SuperOnline, D-Smart gibi şirketlerle internet hizmetleri konusunda, aynı çerçevede hizmetler sunar.

Diğer tüm şirketler gibi, Türk Telekom tarafından kurulan sabit telefon altyapısı, fiber internet altyapısını Türk Telekom’dan toptan olarak satın alır, vatandaşa perakende olarak sunar. Hatta, bu işlemlerde, genel ticaret anlayışının aksine,  TTNET’in mali olarak ciddi bir handikap’ı da bulunur.
Grup şirketlerinden ürün ve hizmet alırken, şirketler genelde daha ucuz hizmet alır.
Türk Telekom, TTNET ilişkisinde ise bu genel yapı daha ters işler. Türk Telekom, diğer internet servis sağlayıcı şirketlere sunduğu ürün ve hizmetleri, kendi şirketi TTNET’e daha pahalıya satar. Buradaki amaç da Türk Telekom’un, pazarda tekel olarak bulunmasını engellemek, serbest pazarın işleyişini hızlandırmaktır.

TTNET’in son dönemde başladığı Tivibu, televizyon işletmeciliği platformu ise, sunduğu internet hizmetini çeşitlendirmeye yönelik bir adımdır. Sattığı internet hattı üzerinden TV hizmeti de verir.

Avea

Tüm hisseleri Türk Telekom’a ait mobil operatör.

Turkcell ve Telsim’in 1994 yılında hizmete başlamasından sonra, yeni bir mobil haberleşme ihalesi yapıldı. İhale edilen imtiyaz sözleşmelerinden birisini Telecom Italia İşbankası ortaklığı satın alarak Aria isimli bir şirket kurdu. İkinci imtiyaz satılamadı. Bu imtiyaz ise Türk Telekom’a verildi. Türk Telekom da mobil hizmetleri sunması için Aycell isimli bir şirket kurdu.

2004 yılında, pazarın yeterince büyük olmaması, çağrı sonlandırmalardaki sorunlar vs vs. bir türlü gelişme gösteremeyen bu iki şirket Aria ve Aycell birleşti. AVEA oldu.
Avea’nın yüzde 51 hissesi Aycell’in, yüzde 49 hissesi Aria’nındı. Kısaca, yeni kurulan şirketin ortakları Türk Telekom, Telecom Italia ve İş Bankasıydı.
İlk önce Telecom Italia, daha sonra ise geçtiğimiz yıl, İşbankası, Avea’daki hisselerini Türk Telekom’a sattı. Türk Telekom, Avea’nın yüzde 100 hissesine sahip tek şirket haline geldi.

Avea da Turkcell ve Vodafone gibi mobil haberleşme hizmetleri sunar.
Ancak, Turkcell ve Vodafone, hizmet sunabilmek için gerekli gördükleri yerlerde altyapı yatırımları yaparak, fiber hatlara sahip olmasına karşılık, Avea bu yatırımları gerçekleştirmemiştir. Gerçekleştirse zaten biraz saçma olurdu. Şirketin, sahibi Türk Telekom, Türkiye’nin en büyük telekom altyapı şirketi sahibi olduğu için, bu altyapıyı kullanmayı tercih etmiştir.
Turkcell ve Vodafone, kendi yatırımlarının yeterli olmadığı yerlerde Türk Telekom’dan hizmet satın alırlar. Avea da bu hizmeti bedeli karşılığında, Türk Telekom’dan alır. Sonuçta Türk Telekom açısından değişen birşey yok. Bir cebinden alıp diğer cebine para koyuyor. Ama kurumsal varlıklar açısından, her şirket ayrı bir kurumsal kimlik. Türk Telekom, Turkcell ve Vodafone’a nasıl hizmet satıyorsa, Avea’ya da o şekilde hizmet sunar.

Yeni logo, tek marka

Yeni logo ile ne duyuruldu?

Şirketlerin yapısını, ne iş yaptıklarını, bulundukları koşuları iyice anladığımıza göre 26 Ocak Salı günü yapılan duyuruyu daha iyi anlayabiliriz.
TTNET-Türk Telekom
Avea-Türk Telekom
ilişkisini sektör uzmanları, ekonomi çevreleri, gazeteciler, çalışanlar iyi şekilde bilse de, Türkiye Cumhuriyeti devleti vatandaşları bu ilişkiyi bilmiyordu. Her bir şirketi, Türk Telekom, TTNET ve Avea’yı ayrı ayrı tanıyordu.

Türk Telekom, şirketler arasındaki sinerjiyi artırmak ve müşterilerine tek noktadan hizmet sunabilmek için TTNET, Avea ve Türk Telekom arasında sinerji yaratma kararı aldı. Daha önce ayrı ayrı noktalarda hizmet sunan bu şirketleri hizmet noktalarında birleştirmeye başladı.
Gazete Bayii, Kuruyemişçi, Tekel Bayii gibi düşünün.. Her biri ayrı ayrı kira ödüyor, vatandaş mal hizmet almak için sürekli olarak bu 3 dükkana gidiyordu.  Türk Telekom işte bu üç dükkanı birleştirerek, aynı dükkanda hizmet vermeye başladı. Ama herkes kendi tezgahinda, kendi markası ile satış yaptı. Kasaları birleştirilmedi.
İşte bu sinerjiyi bir adım daha ileriye götüren Türk Telekom, “Ayrı ayrı markalara gerek yok. Biz tek bir marka altında bu işlemleri yürütebiliriz” kararı aldı.
Bundan böyle, Avea ve TTNET markaları tarih olacak, Türkiye’nin en değerli markası konumu altında olan Türk Telekom ismi altında, yine her şirket kendi hizmetlerini sunmaya, satmaya devam edecek.

Şirketler de birleşti mi? 
Hayır. Avea, TTNET ve Türk Telekom ayrı ayrı şirketler olarak hizmete devam ediyor.

Hizmeti kimden alacağız?
Daha önce hizmeti hangi şirketten alıyorsanız, yine aynı şirketten almaya devam edeceksiniz.
Avea abonesi Avea isimli şirketten, TTNET abonesi TTNET AŞ’den hizmet almaya devam edecek. Sadece satın alınan hizmetin markasında değişiklik olacak. Türk Telekom.
Avea İletişim Hizmetleri AŞ’yle, TTNET AŞ’yle, Türk Telekom AŞ’yle sözleşme imzalayacaksınız, ancak mobil, internet, TV ve sabit telefon hizmetini Türk Telekom markası olarak alacaksınız.

Kaç fatura gelecek? 
Peki ben hem Türk Telekom, hem TTNET hem de Avea müşterisiyim. Bana ay sonunda kaç tane fatura gelecek? Bu soru çok sorulan soru.

Yine üç fatura gelecek. Avea’dan ayrı, TTNET’ten ayrı, Türk Telekom’dan ayrı.
Ama her zarfın üzerinde Türk Telekom yazacak.

Kafa karıştırmaz mı bu? 
Aynı logoyu taşıyan üç fatura gelecek. Ancak her şirketin faturasında, şirketin ismi açık ve net şekilde yazıyor olacak.

Müşteriye ne fayda sağlayacak?

Bunu söylemek için henüz erken. Uzun vadede sadakat programları vs gibi hizmetler ile müşteri kazanımları artabilir. Ancak kısa vadede hem TTNET, Hem Avea hem de Türk Telekom hizmetlerinin tamamını veya ikisini alan müşteriye, tek bir noktadan iletişim kurma olanağı geliyor.
Marka tek olduğu için, müşteri temas noktası da tek hale getirildi. Tek bir çağrı merkezi numarası ve tek bir destek sosyal ağ hesabı ile tüm hizmet için “Türk Telekom” markasına hizmet sunan çağrı merkezlerine erişebilek, tek noktadan üç şirket ile ilgili işlemleri gerçekleştireceksiniz.

Peki neden böyle birşey yapıldı?   
Diğer yazdıklarım, doğrulanmış bilgiler olmakla birlikte… Bu konuda söyleyeceklerim tamamen benim kişisel görüşlerim ve analizlerim.

Türk Telekom’un elinde 206 bin km fiber bulunuyor.
Rakiplerinin Turkcell + Vodafone, ellerinde bulunan fiber uzunluğunun toplamı, Türk Telekom’un elindeki fiber altyapı uzunluğunun çeyreğini bile oluşturmuyor.

Sabit internette, Fiber = Turkcell SuperOnline algısı var. Yanlış da değil. Türk Telekom, çoğu yerde sadece kabine kadar fiber interneti sunarken, TTNET ve diğer Internet Servisleri bunu  fiber internet olarak satışa sunarken, Turkcell ise eve kadar götürdüğü altyapının ismini fiber olarak adlandırıyor.

İşin mobil kısmına gelirsek… 1 Nisan 4G hizmetinin başlayacağı gün. 4G demek, yeni frekanslar üzerinden daha gelişmiş altyapı sunmak demek değil.  4G demek, fiber altyapı gücünün, ancak fiber ile tanışabilecek olan internet bant genişliğinin mobil cihazlara yansıyor olması demek. Kısaca fiber altyapısı, mobil haberleşme için en kritik gereksinim.

Türk Telekom, elinde çok değerli bir kıymet olan fiber altyapısının gücünü, iştirakleri TTNET ve Avea’nın da kullanmasını, bu sayede rakiplerine avantaj sağlamasını istiyor. Türk Telekom’un altyapısındaki gücü, Avea’nın bir pazarlama aracı olarak işlemiyor, işletilmiyordu. Avea ortaya çıkarak, vatandaşa, bakın bizim elimizde bu kadar bir fiber altyapı var diyemiyordu. Yani söylüyordu ama Türk Telekom’un elinde böyle bir güç var. Biz de Türk Telekom’un şirketiyiz. Türk Telekom’un avantajlarından yararlanıyor şeklinde söylüyordu. Bu da çok büyük etki yaratmıyordu.
Şuan sunulan hizmetler de, altyapı da tek imaja oturtuluyor. Fiber altyapının ismi Türk Telekom,  mobil hizmetin ismi Türk Telekom, TV’nin ismi Türk Telekom, perakende internetin adı Türk Telekom.

Markaların birleşmesinden daha çok, markaların Türk Telekom’un fiber altyapısına sahip olduğu, bunu müşterilerine mobil, internet, TV olarak sunacak olmasının vurgulanması önemli.

Ancak, 206 bin km fiber, Türk Telekom’un altyapısıdır. Bu altyapı ile de Avea hizmetleri, TTNET hizmetleri ve Tivibu hizmetleri sunuluyor bilgisinin tüketiciye verilmesi, tüketicinin bu konuda ne kadar ve nasil bilinçleneceği önemli.

En başta yazmıştım. Türk Telekom’un 206 bin km fiber altyapısını rakipleri Turkcell, SuperOnline ve Vodafone da kullaniyor. Bu konuda rakiplerden hukuksal bir karşı atak gelebilir. 206 bin km fiber Türk Telekom’un ama, bu altyapı ile hizmet sunan sadece Avea, TTNET ve Türk Telekom değil. Biz de bu altyapı ile hizmet sunuyoruz. Bir fark yok.. şeklinde çıkışları olabilir

Şirketler birleşecek mi?

Şuan şirketlerin birleşmesi telekom düzenlemeleri, yönetmelikleri ve rekabet kanunları açısından imkansız. Bunun gerçekleşmesi için hükümet tarafıdan bu alanlarda ciddi düzenlemeler yapılması gerekiyor.

 

Hakkında Kemalettin BULAMACI